Międzynarodowy Rok Astronomii 2009

Organizacja Narodów Zjednoczonych, podczas 62. Zgromadzenia Ogólnego, w grudniu 2007 roku, ogłosiła rok 2009 Międzynarodowym Rokiem Astronomii (MRA2009). Deklaracja została zaproponowana przez Włochy, a inicjatorką MRA2009 jest Międzynarodowa Unia Astronomiczna.

Rok 2009 ma dla astronomii szczególne znaczenie. W tym roku przypada 400. rocznica użycia przez Galileusza lunety do oglądania nieba. Jego obserwacje stanowiły przełom w postrzeganiu i rozumieniu Kosmosu. Od tego czasu każda nowa klasa przyrządów astronomicznych pozwalała na dokonanie przełomowych, fundamentalnych odkryć. Astronomia pozwoliła na formułowanie pierwszych ogólnych praw fizyki (prawa ruchu planet) i do dziś stanowi najsilniejszy i najpiękniejszy dowód ich powszechności.

Dzięki postępowi technologicznemu, prowadzeniu obserwacji we wszystkich zakresach widma elektromagnetycznego, a także korpuskularnego promieniowania kosmicznego, obserwacji neutrin kosmicznych, a wkrótce także fal grawitacyjnych, astronomia stanowi dziś tę dziedzinę nauki, która stwarza największe możliwości poznania nowych, fundamentalnych praw przyrody.

Astronomia ma wielkie znaczenie dla świadomości współczesnego człowieka. Pytania o istnienie życia poza Ziemią, o pochodzenie obiektów kosmicznych i ich przyszłe losy pobudzają wyobraĄnię i ciekawość zarówno uczonych jak i laików. Obrazy obiektów astronomicznych, uzyskiwane przy pomocy największych, współczesnych teleskopów mają wielkie walory estetyczne. Astronomia jest jedyną nauką, której towarzyszy masowy ruch miłośników tej nauki. Miliony amatorów na całym świecie nie tylko przeżywają obserwowanie nieba jako wspaniałą rekreację, ale także często prowadzą obserwacje o wartości naukowej.

Widok nocnego nieba zawsze robił na ludziach wielkie wrażenie. Proste obserwacje astronomiczne są jednocześnie rozrywką prawdziwie demokratyczną: tanią, powszechnie dostępną, o potencjalnie wielkich walorach emocjonalnych i intelektualnych. Do obserwacji nocnego nieba wystarczy bezchmurne niebo, wzrok ku gwiazdom skierowany, lornetka lub prosta lunetka. Może to być wspaniałe przeżycie rodzinne, łączące starszych i młodszych, tych co już dużo wiedzą z tymi, którzy dopiero chcą się dowiedzieć. Dlatego hasłem MRA2009 jest: "Odkryj swój Wszechświat".

W Polsce organizacją obchodów MRA2009 zajmuje się Komitet Astronomii PAN, Polskie Towarzystwo Astronomiczne i Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii, które powołały Zespół Koordynacyjny do spraw MRA2009, kierowany przez dr. Stanisława Bajtlika z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, w Warszawie.

Z okazji MRA2009 zaplanowano przeprowadzenie w Polsce szeregu imprez o zasięgu międzynarodowym, krajowym i lokalnym. Do tych pierwszych będą należały: Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego we wrześniu 2009 w Krakowie, Międzynarodowa Konferencja poświęcona pamięci prof. Bohdana Paczyńskiego w Warszawie, w grudniu 2009 oraz Międzynarodowa Konferencja Młodych Astronomów, latem 2009. Imprezami o charakterze krajowym będą liczne konkursy, kampanie obserwacji nieba organizowane wspólnie z mediami, konferencja nauczycieli fizyki. Najważniejszym elementem obchodów będą jednak inicjatywy lokalne: festiwale nauki, wystawy, serie wykładów, pokazy nieba, konkursy szkolne. Mobilizacja tysięcy miłośników astronomii będzie wspaniałą okazją do promocji nie tylko astronomii ale nauki w ogóle i zachętą dla młodych ludzi do wyboru kierunków ścisłych jako drogi kariery.




do góry